Palafity, Polacy i pornografia

Atlantydy w jeziorach

Za każdym razem kiedy pływam w jeziorze, albo przepływam po nim statkiem wpatruję się w wodę szukając śladów neolitycznych osad. Gdyby było wolno, najchętniej zabrałabym się do przekopywania dna. Na szczęście jednak dla nauki, samowola pasjonatów-amatorów została w ostatnich czasach ukrócona.

pfahlhaus

Osiedla na palach odkryto w Szwajcarii w XIX wieku. W zimie 1863-4 stan wód szwajcarskich jezior gwałtownie się obniżył. Próbowano wtedy zagospodarować na nowo utworzone brzegi i powiększyć przystanie dla statków i łodzi. Podczas robót natknięto się przy brzegach na zmurszałe pale, kości, ceramikę i przedmioty z kamienia, drewna i brązu. Naukowiec Ferdynand Keller rozwinął wtedy teorię europejskich osad na palach, tzw. palafitów, łącząc ów fenomen z jednej strony z historiami Herodota na temat podobnych siedlisk w Persji i z drugiej strony ze współczesnymi mu przekazami podróżników z Nowej Guinei.

Znaleziska rozbudziły wielkie zainteresowanie wśród ludności, która próbowała szukać skarbów na własną rękę. Zapaleni amatorzy, pastorzy i nauczyciele zaczęli przeczesywać brzegi jezior. W ciągu 10 lat odkryto w Szwajcarii i na brzegach jeziora Bodeńskiego około 50 palafitów na terenach od jeziora Genewskiego przez jeziora środkowej Szwajcarii aż do szwabsko-bawarskiej wyżyny i do Jury. Drugie skupisko osiedli na palach w Europie odkrywano wzdłuż doliny włoskiego Po aż do Chorwacji. Przedmioty znalezione podczas wykopalisk znalazły się w prywatnych kolekcjach, niektóre znaleziska zostały zdewastowane.

Podczas wysuszania torfowisk po pierwszej Wojnie Światowej znaleziono na północnych brzegach Jeziora Bodeńskiego pozostałości 100 gospodarstw. Znowu wróciła fala zainteresowania osiedlami na palach. Tym razem rozwijająca się nauka pomogła lepiej przeanalizować znaleziska. Trzeba było zrewidować wcześniejsze teorie, jakoby palafity były budowane wyłącznie na wodzie. Okazuje się, że również były budowane na lądzie oraz przy brzegach jezior. Badania były kontynuowane również w czasie Drugiej Wojny Światowej. W Szwajcarii około 30 internowanych polskich żołnierzy było zatrudnionych w wykopaliskach w Pfyn-Breitenloo. Odkryto wtedy siedemnaście budynków. Pracami kierował Karl Keller-Tarnuzzer. Znaleziska w Pfyn są datowane na około 6000 do 5500 lat.

W roku 2011 UNESCO zaliczyła 111 osiedli na palach (z tego 50 w Szwajcarii) do skarbów Światowego Dziedzictwa.

Szukając fragmentów

Szukając fragmentów

Skąd przyszli, w co wierzyli?

Kultura palafitowa rozwinęła się mniej więcej 6000 lat temu kiedy klimat w środkowej Europie zaczął się ocieplać, do Szwajcarii przybywali ludzie z Zachodu, rozpowszechniając kulturę megalityczną (menhiry, dolmeny) oraz z południowych Niemiec. Osady na palach utrzymały się aż do kultury brązu, w niektórych regionach nawet do wczesnego średniowiecza.

Księżycowe rogi

Księżycowe rogi

Fascynującymi przedmiotami na wystawie w Landesmuseum w 2004 roku, poświęconej owym osiedlom nawodnym okazały się tzw. rogi księżycowe (Mondhörner) wykonane z gliny i pochodzące z okresu brązu. Niektórzy specjaliści uważają je za instrumenty astro-geodetyczne, pomagające ustalić pozycję planet oraz pełnię księżyca. Znaleziona biżuteria zawierała bursztyny znad Bałtyku jak i szklane korale z południa Europy. Znaleziono również piękne gliniane ptaki – grzechotki. Możliwe, że nie były zabawkami dla dzieci, ale służyły w obrzędach grzebalnych. Ptaki wodne (gęsi, łabędzie) były od prawieków nosicielami dusz. Może hałas ich towarzyszył ludziom w ostatniej podróży, znajdowano je bowiem głównie w grobach.

Nie, to niemożliwe, to pytanie naprawdę padło!

Ostatnie, epokowe odkrycie ściany z siedmioma trójwymiarowymi postaciami kobiecymi z Ludwigshafen-Seehalde (vide poprzedni blog) dodaje sporo informacji o życiu duchowym owego społeczeństwa. Niektóre fragmenty ściany zostały wydobyte już dwadzieścia lat temu. Dopiero tydzień temu, po wieloletniej, żmudnej pracy, ściana została oficjalnie przedstawiona. Okazuje się, że niektóre jej części zostały znalezione przez pływających w basenie na jeziorze. W wywiadzie z radiem SWR2 Helmut Schlichtherle, dyrektor Instytutu Archeologii Podwodnej w Urzędzie Zabytków odpowiada o historii badań, o czterech latach przekopywania gruntu przez archeologów nurków. I nagle pada pytanie dziennikarza: „jaka symbolika kryła się za tymi przedstawieniami kobiet, czyżby to była pornografia?“. Nie do wiary, to pytanie naprawdę zostało postawione. Pan Schlichtherle, niezrażony głupotą dziennikarza, informuje, że istotną charakterystyczną cechą postaci jest to, że są jednakowej wielkości a między nimi znajdują się wyobrażenia gałązek czy małych drzewek. Głowy postaci są ozdobione promieniami, które mogą znamionować nadprzyrodzoną siłę. To dopiero te elementy doprowadziły zespół badaczek i badaczy do hipotezy, że ów fryz przedstawia rząd Przodkiń. Owe Przodkinie są obdarzone boskimi atrybutami, każda była indywidualna, miała własne znaczenie mityczne i prawdopodobnie własne imię. Możliwe, że owe drzewka oraz trójkąty poniżej symbolizują wielkość klanów poszczególnych Wielkich Matek.

Gdzieś w Bielersee, w Jeziorze Genewskim, a może w Jeziorze Zurychskim niedaleko kultowej wyspy Ufenau muszą znajdować się podobne obrazy-ołtarze. Czekam niecierpliwie na nowe odkrycia.

Składanie puzzle

Składanie puzzle

Drzewo rodu

Drzewo rodu

Wszystkie fotografie pochodzą z „Landesamt für Denkmalpflege im Regierungspräsidium Stuttgart“.

Reklamy

Informacje o vouivrenoire

Born in Warsaw, studied English Philology in Lublin (Poland). Moved to Zurich in 1976, studied at Zurich University (Journalism, Slavic Philology, English Literature). Married, two daughters.
Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s