ŚWIĘTY MATRIARCHALNY KLAN

Ołtarz z Ortenbergu z 1420 roku dodaje do Klanu kobiecego trzy święte, Barbarę, Agnes i prawdopodobnie Dorotę. Orgia kobiecości.

Ołtarz z Ortenbergu z 1420 roku dodaje do Klanu kobiecego trzy święte, Barbarę, Agnes i prawdopodobnie Dorotę. Orgia kobiecości.

Przedwczoraj poszłam z przyjaciółkami do Galerii Koller w Zurychu, żeby obejrzeć eksponaty wystawione na licytację. Wśród cennych obrazów, kosztownej biżuterii i antyków odkryłam drewnianą rzeźbę przedstawiającą tzw. Święty Klan (Heilige Sippe), która znana jest w polskiej sztuce jako „Rodzina Panny Marii”. Mnie bardziej odpowiada nazwa Świetego Klanu, bo odzwierciedla głęboką tradycję, która się kryje za przedstawieniami Babci Jezusa, św. Anny i jej trzech córek Marii.

Pismo Święte nie wspomina ani razu o Annie, mówią o niej jedynie odrzucone przez Kościól apokryfy, tzn. Protoewangelia Jakuba, Ewangelia pseudo-Mateusza i Ewangelia o Narodzeniu Najświętszej Maryi Panny.  O życiu małżeńskim (dosyć bogatym) Babci Jezusa wspomina słynna Złota Legenda Jakuba de Voragine, Speculum Historiae Wincentego z Beauvais, oraz z XIV wiecznego pisma Ludolfa von Sachsen „Vita Christi”.  Anna miała mieć trzech mężów, dwóch z nich zmarło, z każdym miała córkę Marię. Ciekawe, wątek jest znany już w XIII wieku, ale dopiero widzenie przeoryszy klasztoru Klarysek w Gandawie w XIV wieku rozkręca popularność Klanu. Do XVI wieku pojawiaja się masa obrazów i rzeźb, z których wiele zachowało się do naszych czasów, mimo czystek protestanckich. Sobór trydencki (1545-1563) zakazał przedstawiania klanu. Nie mógł jednak zakazać przedstawiania Anny, ponieważ jej obecność w krajobrazie mitologicznym była w Europie niezwykle mocna.

O ikonografii Świętego Klanu jak i Anny Samotrzeciej pisałam w „Trzech Kolorach Bogini”. Te przedstawienia kontynuują tradycję Trzech Świętych Panien, znanych w Europie w tradycji przedchrześcijańskiej oraz niosą echo matriarchatów Starej Europy. Główne miejsce należy do Anny, często trzymającej książkę. Pod nią, zwykle w koronie, w złotych barwach, zasiada Maria z Jezusem. Po lewej i prawej stronie jej siostry z dziećmi. W tle stoją wszyscy męscy przedstawiciele rodu. To nie mogło się Kościołowi podobać!

Trzy Marie są również ważnym elementem w materiale etnograficznym od Luksemburga do Hiszpanii. W Niemczech, Szwajcarii, czy Austrii do tej pory popularne są wierszyki dla dzieci, w których w złotym zamku mieszkają trzy Marie, jedna przędzie jedwabną nić, druga kroi kredę, trzecia otwiera bramę i wpuszcza słońce.

Rodzina Panny Marii, tryptyk Lublin, pocz. XVI w.

Rodzina Panny Marii, tryptyk Lublin, pocz. XVI w.

Reklamy

Informacje o vouivrenoire

Born in Warsaw, studied English Philology in Lublin (Poland). Moved to Zurich in 1976, studied at Zurich University (Journalism, Slavic Philology, English Literature). Married, two daughters.
Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s